wtorek

niedziela

PUBLIC SPACE by Michal Jurgielewicz x me.

yo, wieść gminna niesie, że na tym blogu pojawią się goście mądrzejsi ode mnie :) dzisiaj pierwszy z -- mam nadzieje -- serii tekstów; zapraszam do lektury.




It is said that path cannot be taught, only lived. But there are some lessons that sear the heart.
Lone Wolf and Cub, Kazuo Koike

Is public space public at all? It was on my mind for quite a long time, but I’ve never tried to put all my thoughts/observations together to write an article. Can one say that authorities are attempting to take posession of public spaces? Or maybe it does belong to them from the very beginning, and a popular conception of a public space, coming from etymology of the adjective, i.e. latin word publicus (made of the people;  to serve the people and to be open for all of the people) is wrong? Public space had never existed; or what one understands by the word “public” doesn’t  really convey their expectations. We take the public place as one serving the people, while in fact it’s only available for some of us to use in strictly specified ways. Always.
Today, as the world keeps moving forward, worrisome events in this matter come up constantly and current uproars in Turkey brought it again as bloody, dirty, and very tragic evidence. Never before did I feel that I can repeat so boldly after Lebbeus Woods: architecture is war; and after Leopold Lambert: architecture is weapon. I confront with architecture on multiple levels: as a graffiti writer  I use its walls, being a part of the “publicity” I use its in-between, and I am also architect, so I design it. I claim that there was no public space to be considered according to the word’s widely spread (and, logically, pretty correct, to this matter) understanding  from the very beginning; all you could do was only what they allowed you to.
***
Istanbul example is very clear — we have no problem with drawing a line between certain forces, because subject of the claim is a park. The reason why a clash between civics and authorities occurred is the city’s municipality’s will to destroy Takism Gezi Park,  being the last green area in rapidly developing city center. Yet another shopping mall, that is to replace it, would be an embodiment of the authorities’ autonomous power. It’s so boring, it’s so cliche, we’re all so done discussing it — except it still, anyway, does happen. I’ve to mention that a supermarket, no matter how fancy and pretty and nice, is a typical example of architecture of control — an open space with high supervision. At a mental level, it’s almost panopticonic. It’s to let one dive in an illusion of public comfortably, although never ceasing to disturb the brain with commercial messages, but it will slap you with the same ease and throw you out if you’d break any rule. Let’s allow the facts speak for themselves, while we’re taking a closer look at how BIG designed their latest Europa City project. Landform character serves only to blur the perception of being closed inside a shopping/customer loop, not in a position to get out of it far enough to rest.
According to Manuel De Landa, cities control movement of our bodies; they behave like an exoskeleton for city inhabitants. Therefore, parks (unlike dwelling, commercial areas, transfer routes etc.) are not frequent, as they are spaces where people can diffuse and celebrate their own pleasures among the others in the city. What’s more, streets, squares, facades and parks are only places in the city where a person can make a physical statement of their opinion. Geobbels’ words Whoever can conquer the street will one day conquer the state are, naturally, relevant.
***

Leopold Lambert in one of the latest articles on The Funambulist states:
The main characteristic of capitalist design is to leave nothing to chance. Indeed chance provokes uncertainty and uncertainty provides an illegibility that can be unproductive for Capitalism.
It’s true, but it can be said about any random system that had occurred in the past.  Nevertheless, architecture is undeniably bounded with law. I found an interesting observation about relations between law and architecture, or architecture and public space in Ancient Greece.
The Greeks understood architecture to embody meaning and order. Political order was no the least of the kosmos revealed by architecture. Thus, to the Athenians, the significance of civic architecture was a function of political context: the political persuasion of the sponsoring regime determined, to a large extent, the meaning of the building, despite their remarkable formal consistency. The Stoa of Attalos, for example, though a direct descendant of the Classical stoas that symbolized the equality of the citizens of the democratic polis emblematized the foreign domination of Athens during the Hellenistic era and served to aggrandize the builder at the cost of equality in the agora. Architecture was a political tool. It served to propel democracy for a short time, and otherwise served to legitimate asymmetrical power arrangements and perpetuate the status quo.
John Vanderberg Lewis

Doesn’t this quotation describe a current state of urban design? Urbanism/architecture’s principles haven’t changed since the very early states of history; and cities are build on the same foundations as ancient polises up till now.
I currently work in China and, seeing new cities arising in front of my eyes, I must say that  their architecture is ugly as shit. It’s needless to go on comparing materials and precision of details in constructed buildings in China to Japanese or European ones. However, inspecting them as pure components of design makes them plain equal; I can’t tell a difference. I don’t see any contrast, despite geometry, in ground floor plans of tenement houses with interior courtyards, walled settlements or brand new fenced real estates. I have the same concern in regard to urban plans.
I feel that lock, stock and barrell of our cites is based on only slightly improved (for capitalism’s needs, that is) schemes of their progenitors — it means we are entirely lost in repetition. How l feel is, more of a puppet than of a user. I am surrounded and my moves are predictable.
In article “Walls of Change” Lebbeus Woods wrote that walls are meant to separate and  that an essential mission of the architect is to ‘define space’, which means to construct limits, edges, boundaries that carve out particular pieces of undifferentiated space for human purposes.  I am aware of it, but I also have to admit that walls and boundaries mixed with law and economy are meant to segregate. My fiancé also noticed it, that here, in China, a simple wall still may come first and state the law – before every other rule and regulation. All those components: streets, squares, and facades, vertical and horizontal elements, let us think we are in public space; the fact is we are just in between. This very phrase: in between, beloved by architects, is both terrifying and promising.
***
So, one of the things that I have noticed first was that discussion about public spaces very often concerns only the facades of the buildings — with both advertisement and graffiti on them. The main idea here is to forbid outdoor advertising or make new, more strict law regulations for advertisements, and at the same time to fight graffiti. Isn’t that scary? They don’t care about the users. They only care about those physical boundaries. Seeing cities with this kind advertisement law, where only those who have money can show the messages on the walls, where graffiti writers or street artists are chased by drones (the latest idea from Deutche Bahn) devastates me. What’s more, those tend to be cities, where groups of people cannot just gather and manifest their ideas, because to do so one has to register at the council, and get through a complex  procedure. If some oppresive rules are not obeyed, it’s illegal to demonstrate in the city scape, and the gatherers would be rushed by police or drones.
Observing 2013 protests in Singapore, when citizens went out on the streets to show their dissatisfaction with upgrowth of immigrants’ privileges, I noticed that media approved the idea of the stage in Merilion Park (kind of a Singapore Hyde Park) where one is supposed to be able to express their opinions in public. But the issue is that it’s the only place like this in the whole city/country. Plus, it is, above all, just a tourist attraction, no matter that it was originally placed to express freely opinions/ideas/dissatisfaction. Once again: it’s utterly ridiculous, but it bares the concept of public space in country ruled by strong authorities and capitalism. The stage itself was taken under consideration during urban planning, but just as one of many other parts of city program. That’s what it actually was until February 2013 – kind of a scenographical place in the city, never used and, in fact, just a fake. So those protest came out as a shock for the media and government for never before did it cross their minds that people could use the place as an opportunity to actually gather on streets or squares. Furthermore, in my opinion it’s not just a Singapore case; governments in all the other countries behave in more or less similar way. Different tools, different pressures, but the same oppressiveness of the law.
***
On the other hand, and this is where I put all my hopes and means at, even common people are recipients of every possible law; they can reshape its foundations from the inside. So, we can use both physical and digital environments to achieve our goals — Arabic Spring was perfect evidence to this. Diffusing in Web, but then conveying information and gathering in "real world" led to unexpected but, paradoxically, anticipated at the same time results. To change in the system.
Although I admire Egypt events that gave massive hope to everyone for future changes, I am quite averse when it comes to the revolution itself. It always leads to diminishing the “enemy”, what is undoubtedly wrong, because it brings the same behavior hidden under the different names. It’s like fighting with a shadow. Instead a revolution I would rather like see people use logic and calculation. What happened during Arabic Spring, and what is actually happening online: social media, open-source or crowd-founding, is an evidence that we are able to change our societies into the organic/swarm model. Share more and gain more. The hybrid of digital and built environment could help to skip bureaucracy and lead to the habitat without authorities.



I was wondering what city does have the best structure to serve as a base for new, real public space and I think that Hong Kong would make a perfect one. In my opinion it should be used as a new, foundational model of urban planning. Complexity, levels and a network of passages give a whole new experience of living and passing through the city. It’s so dense, and yet people use all architectural and urban components to perform their activities. The public space — or the city’s in-between — is spread with continuous parks, basketball fields and squares.
According to latest Cities Without Ground book release about Hong Kong (I totally want to buy it and study those diagrams): 
Hong Kong is a city without ground. This is true both physically (built on steep slopes, the city has no ground plane) and culturally (there is no concept of ground). Density obliterates figure-ground in the city, and in turn re-defines public-private spatial relationships. Perception of distance and time is distorted through compact networks of pedestrian infrastructure, public transport and natural topography in the urban landscape.
***
Inside of the autonomous Hong Kong City for many years existed my favorite Kowloon Walled City — a megastructure that functioned besides the law and operated in more swarm-like model. Popular way of describing that order in the means of “anarchy” twisted its image and perverted it, changing it in a public eye into another freaky swerve, while it should keep a regular and legitimate social/architectural status. In fact, it was a very rare example of habitat of the future, whose main rule was not legislative; it was just metabolism and moving forwards. In the same time it’s important to notice that it wasn’t a shady, pathological ghetto. Many people of various backgrounds and occupations were living there and, what’s even more interesting, thanks to multiplicity of walls inside they were separated, but not segregated.
***
Architecture was inseparably connected to law from its very beginning. What’s more, due to its solidness and stability it embodies the definition of law: it rules and regulates. Throughout the history main models and systems were, and are, nothing more than a repetition, perpetuation of status quo; there are the ones who rule, and the others that are ruled. It’s an obsolete system. I share Buckminster Fuller’s statement, that we must upgrade, and then replace it as its users. As architects, on the other hand, we can’t just say: “I’ve got a new type of column that I think will be great for the future of architecture.”(L.Woods).
I believe that with growing influence of digital environment and technology we — physibles — will be capable of swerving from bureaucracy to more swarm systems, where our ideas, words, and opinions will not be just strings of signs, but rather precious components that build a greater integrity.
It’s going to be a nice rise of the public.

sobota

blue spring


no matter how passionate you were, no matter how much your blood boiled, i believe youth is a blue time. blue - that indinstinct blue that paints the town moments before the sun rises. (happiness doesn't come in shapes)

wtorek

tl;dr (przychodzą mi do głowy same nieśmieszne tytuły)

wiecie co? jestem stara. stara i zmęczona ciągłym poddawaniem swoich poglądów pod wątpliwość. chciałabym chyba okrzepnąć i zostać dinozaurem. tymczasem pracuję se w korporacji i zabijcie mnie, jeżeli nie rozwija mnie to intelektualnie. mam tyle czasu, w którym musze udawać, że mam coś do roboty przy kompie, że jak tak dalej pójdzie, to do wakacji spenetruję wszystkie freesourcowe treści amerykańskich uczelni dostępne na necie bez proxy (następnie planuję pogrążyć się w odchłani portali plotkarskich).

dzisiaj chciałabym się trochę wypowiedzieć w zgodzie z aktualnymi trendami na moim ulubionym blogu, czyli rozważaniami nad tym, jak litera prawa kształtuje architekturę i, szerzej, przestrzeń publiczną, półpubliczną, półprywatną, prywatną, przestrzeń czasów pokoju i działań wojennych, wreszcie - jak architektura w służbie prawa kształtuje rozmaite granice (na marginesie, to polecam mój stary wpis m.in. o dziwnej naturze granic na przykładzie palestyny). czy może raczej zastanawia się lambert: do którego momentu można odczytywać architekturę jako emanację sympatycznego procesu legislacji, a od kiedy sama staje się wobec prawa nadrzędna, stanowi o nim. mimo, że odrzuca się tu symbolikę czy manipulacyjną funkcję architektury (o której również trochę było we wspomnianym wpisie o palestynie), myślę, że w tym wszystkim można się bardzo zapętlić. zanim powstały regulacje i spisy zasad, taka głupia ściana była sama w sobie regulaminem: architektura stanowiła prawo i w wymiarze teoretycznym, i jak najbardziej empirycznym. na przykład, remus przeskoczył sobie przez murek i wszyscy wiemy, że średnio się to dla niego skończyło. long hand of the law jakby. naturalnie, za jednym zamachem (heheh) zlekceważył i symbolikę budowli, no ale gdyby nie naruszył prawa własności (odnoszę wrażenie, że mur jako symbol zniewolenia, oddzielony od samego narzędzia opresji, przyszedł dużo później) (o ile w ogóle przyszedł :|) to mógłby sobie co najwyżej popłakać, że w szkole na polskim nie uważał. tak czy inaczej - kilka słów ode mnie na temat prawa, prywatnej własności oraz ich ewentualnie opresyjnym wykorzystaniu.

***

no więc, pisze lambert, jest własność prywatna, co się panoszy i zmienia strukturę przestrzeni publicznej. niektórzy kupują działki w centrach miast, gdzie budują wielkie supermarkety i już nie możesz tam przyjść i być alternatywny. tzn. możesz, ale musisz coś sobie kupić. bo np. jeżeli przyjdziesz ze swoimi gratami, to regulamin użytkowania takiej prywatnej przestrzeni publicznej może przewidzieć, że należy cię z niej wypierdolić. moja puenta jest taka: widać, że cię nie było w sanlitun village :).

żarty żartami - wiecie, że nie mogę się nie zgodzić z ogółem przemyśleń leopolda lamberta na najfajniejszym blogu dekady. tym bardziej interesująca wydaje mi się możliwość spojrzenia na zagadnienie prawo/architektura z perspektywy, hehe, przeciętnego użytkownika chińskiej ulicy. dlatego jako kontrprzykład działań opisanych w zalinkowanym artykule podaję sanlitun village. jest to na maksa komercyjna przestrzeń - pełna sklepów znanych światowych marek, zdecydowanie nie "wspólna" czy "wolna" jak kto woli - a jednak dostępna dla każdego. między eleganckimi budynkami swoje próbują ugrać sprzedawcy wszelakich przekąsek i posiłków z obwoźnymi kuchenkami, lodówami, blatami roboczymi i czym tam jeszcze, drobni handlarze chińskim chłamem najdziwniejszego sortu, a także żebracy tak zdeformowani, że trudno sobie nawet wyobrazić, że np. mieli twarze, dziadki z balonami, złodziejaszki, czarni dilerzy i tak dalej. i jest oczywiście modny tłum, co tam przychodzi dla lansu i my z własnym alkoholem za 5zł ze sklepu, na przykład. wiadomo, że manifestacji politycznej nikt tam nie przeprowadzi, ale, pomijając ten faktor - omawiana jest przecież kwestia własności nieruchomości i jej wpływu na przestrzeń publiczną - wygląda mi to na trochę jakby złoty środek (ale jestem dowcipna dzisiaj), gdzie wyraźnie skomercjalizowana przestrzeń nie stała się miejscem ekskluzywnym, a wręcz przeciwnie - wynikający z jej otwartości zgiełk i tłum może przyprawić o ból głowy. w każdym razie jest to niewątpliwie prywatna (i.e. przez kogośtam posiadana), komercyjna własność, która, dzięki brakowi sztywnego "zachodniego" regulaminu, zachowuje funkcję jeżeli nie miejskiej agory, to miejsca ekspresji i interesów dla każdego mieszkańca - coś jak średniowieczna ulica czy targ.

no mogę jeszcze dodać, że ostatnio naszym ulubionym sposobem spędzania wolnego czasu jest alkoholizowanie się w plenerze na linked hybrid stevena holla - lokalizacja to piękna (uniwersalnie, a nie tylko jak na chiny) i szalenie droga. trudno powiedzieć, czy to magia białej japy, czy coś innego, ale fakty są takie, że nikt nas nigdy nie wyrzucił za robienie hałasu na pomostach, a to przecież totalnie opresyjne, ogrodzone murem, eleganckie do usrania, chronione prawnie prywatne osiedle. picie piwa z puszki na ławce pod blokiem nabiera oprawy imprezy w sci-fi filmie. i są tam też kluby wydrążone w górach (nikt tam nie chodzi tylko my). :)

***

z drugiej strony, łatwo podać i skrajnie inny przykład, interesujący już w innym niż kulturowa ciekawostka wymiarze. ten przykład to ordos, miasto-widmo w wewnętrznej mongolii. zapewne większość czytelników ten temat obił się o uszy, gdyż, po pierwsze, było o nim dość głośno przy okazji globalnego kryzysu gospodarczego jako o kolejnym przejawie bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości, a po drugie dlatego, że polskie media lubią co jakiś czas donieść o tym, jakie to niestworzone rzeczy chińczyki wyrabiają. no w każdym razie ordos (polecam kliknąć i obejrzeć znakomity fotoreportaż matthew niederhausera; zdjęcie na końcu wpisu stądże zaczerpnięte), a raczej jego część, dzielnica kangbashi, to przedziwny twór - w kontekscie tego posta wręcz biblijne "słowo stało się ciałem". zasidlone przez 20-30 tysięcy osób osiedle na ponad milion mieszkańców, o działającej, acz praktycznie nieużywanej infrastrukturze (biblioteki, muzea, sklepy, w tym gigantyczne centrum handlowe); mam wrażenie, że spędzenie tam więcej niż kilku godzin może się skończyć jakąś ciężką psychiczną chorobą. natomiast piękne jest, jak na teoretycznej płaszczyźnie ordos to dewirtualizacja (sorry za pretensjonalność, jak wymyślę jakiś ładniejszy synonim, to to zmienię) abstrakcyjnego prawa własności. opuszczone porzucone nigdy nie zamieszkane osiedla nie mają i, jestem skłonna w to uwierzyć, nigdy nie miały innej funkcji, jak tylko być posiadanymi. coś jak działka na księżycu. prywatna własność.

National Interstate and Defense Highway Act of 1956

teraz będzie krótko. chciałabym przytoczyć jedną anegdotę za leopoldem lambertem, jako że się doskonale komponuje z płomykiem paranoi, co buzuje wesoło w naszych sercach (instynktownie używam inkluzywnie liczby mnogiej, choć w moim przypadku to już będą pogorzeliska, a nie promyczek, i w ogóle to każdy niech sam sobie osądzi, jak tam u niego, ale mama mi mówiła, że jestem mądra i mogę sobie uogólniać, co mi się podoba).

każdy się trochę zastanawia, dlaczego "miasta przyszłości", w których żyjemy, tak znacząco rozminęły się ze znanymi nam z science-fiction wizjami hiperzaawansowanych technologicznie, nadpobudzonych, o milionach wieżowców rzęsiście oświetlonych (razz matazz) i zaludnionych post-ludźmi (heheheh) ośrodków. dlaczego w sumie takie bogate miasta współczesności wyglądają blade-runnerowo tylko na nocnych zdjęciach z szerokiego obiektywu... z rozważań lamberta wyłania się hipoteza, którą pozwolę sobie posłużyć się, próbując odpowiedzieć na to pytanie (naturalnie, jak każdą dobrą hipotezą i tą można się podeprzeć w maksymalnie wielu przypadkach - tzw. znane i lubiane "wiesz jak jest"). otóż winę za nasze złamane marzenia o przyszłości i zgiełku ponosić ma struktura własności prawnej nieruchomości w skomercjalizowanych centrach wielkich miast. można tutaj mówić zarówno o twardych regułach gry w miastach zachodu czy wschodniej azji, ale również o braku sztywnych ram prawnych (lub też niemożności ich wyegzekwowania) squatter cities. oraz, oczywiście, można się zanurzyć w oceanie szarości, co też lambert czyni dość często - odsyłam do paska z linkami po lewej stronie bloga, a także, miejmy nadzieję, do wpisu powyżej.

wiecie, czego nie ma w moich ulubionych futupomysłach? i czego, uważam, nie powinno być w naszych miastach na ziemi (naszych miastach na marsie też nie), bo hamuje potencjał kumulowania się i rozwoju, dalszego kumulowania sie i rozwoju, aż w końcu wszyscy byśmy się stopili w biomatrycy i rozpłynęli w sieci? przedmieść, kurwa. zacznę od przedmieść. wiecie, dlaczego je mamy? nastąpi cytat.

noam chomsky: It [suburbia] was created in the 1940s by the biggest state social engineering project in history under the Eisenhower administration –beyond anything they did in Russia. The specific goal was to eliminate public transportation, destroy the inner cities, forces everyone to use cars, trucks. And in the 1940’s there was an authentic conspiracy, a real one, between General Motors, Firestone Rubber, and Standard Oil California to buy up the public transportation, destroy it, and force everyone into buses and cars. The conspiracy went to court and they were convicted and fined –I think $5000 or something. Then the government moved in and took it over, under cover of defense.

stephan truby: You mean President Eisenhower’s National Interstate and Defense Highway Act of 1956?

noam chomsky: Yes. The pretext of the National Defense Highway Act was that we have to move missiles around the country. But the point of it was to massively subsidize road transportation –cars, trucks, gasoline and so on- and to undermine public transportation.


5 CODES: architecture, paranoia and risk in times of terror. birkhauser, bazylea 2006 [w:] the obscure history of suburbia by noam chomsky, peter galison and mike davis

PS

sobota

北京地下城 fallout

你好。我们 很好。(od tygodnia uczymy się chińskiego, na razie umiem tyle) chciałam wam dziś opowiedzieć o czymś fascynującym i tajemniczym - tak fascynującym i tajemniczym, że chociaż można o tym przeczytać na wikipedii i wyszukać kilka ładnych zdjęć na necie, to te informacje są właściwie wszystkim, co można uzyskać. tzn. raczej: co udało mi się uzyskać do tej pory. chiny są obce. ale od kiedy zrobiło się tu ciepło przestałam ich nienawidzić i postanowiłam je zrozumieć najbardziej, jak tylko mogę. wczoraj z michałem pod blokiem rozmawialiśmy o fascynujących właściwościach chińskiego języka w kontekście literatury. nie jestem w stanie teraz ogarnąć umysłem możliwości kreacyjnych tego języka, ale się dowiem. tyle tytułem wstępu; do rzeczy.



otóż między 1969 a 1979 rokiem, w obliczu możliwego konfliktu nuklearnego ze związkiem radzieckim (nic o nim nie wiem. może mieli walczyć ze stanami zjednoczonymi, albo całym światem) wybudowano w pekinie schron atomowy. brzmi umiarkowanie ciekawie: posiadając tyle informacji sama dałabym takiemu niusowi 5/10. nawet na naszym osiedlu są jakieś schrony. tylko, że ten bunkier, o którym mowa, rozciąga się pod całym miastem. czy raczej: pod całym ówczesnym miastem. wyczytałam, że bardzo prawdopodobnie można tunelami przedostać się aż do tianjinu - miasta oddalonego od stolicy o niecałe 120km. ponadto dowiedziałam się, że schron ten miał pomieścić 6 milionów osób! to połowa ówczesnej populacji pekinu. drugie tyle miało znaleźć ochronę w kolejnym, podobnym budynku, ulokowanym w pobliskich górach. nie będę o nim pisać, bo nie oswoiwszy się z pekińskim podziemnym miastem, o górskim kompleksie nie zaczęłam nawet myśleć.

naturalnie, usłyszawszy o tej ciekawostce od ziomeczka postanowiłam pogooglować, zakładając, że to dopiero początek i zaraz dowiem się całej reszty. zaplanowałam wycieczkę z horroru i w ogóle. niestety, spotkało mnie rozczarowanie: wiadomości na necie są mętne i niepewne, totalnie nieprzydatne. w chinach jest coś dziwnego z internetem, jeżeli się nie mówi po chińsku to chyba niczego nie można się dowiedzieć. postanowiłam wypytywać ludzi. kolejne pudło. w pracy nikt nic nie słyszał; piękny węgier ma znajomego, który siedzi tu od olimpiady (jak pogooglujecie, a na pewno to zrobicie, to natkniecie się na info, że to był ostatni okres, w którym jakoś pokątnie można było się tam wbić na zwiedzanie - mały fragment podziemi został udostępniony turystom, na czym skorzystali np. redaktorzy lamerskiego magazynu vice) i który coś słyszał, ale się nie zainteresował, a zresztą i tak to dawno wyburzyli. ??? z tą wersją spotkałam się później jeszcze kilkanaście razy: rodowici pekińczycy z michała pracy, moje chinki z hr-u, znajomi filipa... zresztą przed wyjazdem filipa (wielka sromota i nienagrodzona szkoda) na beixinquiao piliśmy w spelunie-busie, gdzie chińskie chłopy nieokreślonego wieku siedzą, piją chińską wódkę za 2 złote i rozmawiają nie wiadomo o czym w scenerii trójwymiarowych obrazków z maryjką, wilkami, lampek choinkowych i takich tam. filip mówi po chińsku, więc z uwagi na ich przyjazne nastawienie do nas i chęć rozmowy (znaliśmy wtedy po 5 słów, teraz znamy już po 20, albo nawet 30 - progres!) postanowiliśmy ich wypytać. nie było zgody w tym zacnym gronie. niektórzy nic nie słyszeli; inni twierdzą, że takie coś nigdy nie istniało. jeden powiedział, że było faktycznie takie coś, ale dawno zostało wyburzone. ??? nie wiem, czy to brak zaufania do bladych twarzy, czy wszyscy ci ludzie są naprawdę tak naiwni i wierzą, że rząd wyburzyłby 40-letni podziemny kompleks, największy, o jakim w życiu słyszałam! przecież tam w środku, pod nami, są sale szpitalne i szkoły, zakłady pracy i kina, kanalizacja i elektryczność, założę się, że i internet można by łatwo dociągnąć - o ile już tego nie zrobiono.

kolejnym kurwa faktem, za przeproszeniem, który zmienia moją wewnętrzną reginę george w wewnętrznego indianę jonesa tak, że sama siebie nie poznaję, i to na dłużej niż 5 minut, to wejścia do tych podziemi. to był schron dla ludności miasta - wejścia są wszędzie!!!! choć miasto rozrasta się i zmienia, a tradycyjna zabudowa - hutongi - zostaje systematycznie zastępowana osiedlami i kompleksami handlowymi, gdzieniegdzie pośród starszej zabudowy, pośród sklepów z kurwa chińskimi pierdołami i małych restauracyjek, i sklepów z komórkami, i lokalnych oddziałów banków, poczt (piszcie przez ś.m.i.e.t.n.i.k.) i, nie wiem, świetlic dla chińskich dziadków, w każdym razie na tylu ulicach, wśród tylu szyldów, których nie rozumiesz, wyłam jedne drzwi i przejdziesz na klatkę schodową, i dostaniesz się do czyjegoś zagraconego domu (song dong barbican curve 2012), a potem wyłam drugie, a może będziesz mieć szczęście zawitać do pierdolonego sześciomilionowego bunkru pod jednym z największych miast świata. z obrazami mao, freskami robotników, okrągłymi sklepieniami i wszystkim. nic z tego nie rozumiem. albo z tego, że w hutongach niektórzy nie mają łazienki i chodzą z własnym sedesem do publicznej toalety, niektórzy mają uporządkowane podwórko i zadbane drzewo, a inni wejście do podziemnego miasta w piwnicy albo za szafą. ile to musiało kosztować w ogóle (-> pierwsza praca, liczenie pieniędzy). podobno żeby się dowiedzieć, trzeba pytać - starszych ludzi, tych śmiesznych staruszków, co wywieszają klatki z kanarkami na drzewach, albo babcie, co się gimnastykują na osiedlach. ktoś to musi pamiętać, ktoś to musiał zbudować przecież. w każdym razie uczymy się chińskiego. dodaję kilka zdjęć. źródło: google grafika - ale możecie być pewni, że tylko na razie.

qianmen entrence to the underground city

entrances through demolished hutong



aha, tak w temacie to byliśmy też w opuszczonym wesołym miasteczku. zrobiliśmy pijacki piknik, było strasznie dziwnie. ten diabelski młyn się kręcił. i potem na koniec złapał nas ochroniarz. myśleliśmy, że nas deportują, ale on nas tylko odprowadził do wyjścia. (fotki miriam, ostatnia moja)

sobota

wanna switch to google.hk? /alien lullaby

blog nie był dawno aktualizowany. niestety dziś tylko taki blurb. poszliśmy do galerii paris beijing, ale doszliśmy tylko do baru, w którym panoszy się stado kotów. trudno nawigować w hutongach jednak (->składnia typowo hiszpańska). ale się nie poddajemy i jutro wznowimy poszukiwania tego:

to yang yongliang "moonlight". no to co, pozdrawiam z państwa środka i obiecuję, że niedługo dodam coś o 2666!!!! bo już jest in progress. x